 | De situatie binnen een Iederwijsschool heeft veel overeenkomsten met het dagelijks leven in de maatschappij: een groep van verschillende mensen van verschillende leeftijden en met verschillende interesses. Praktisch gezien kunnen kinderen op Iederwijs veel de maatschappij buiten de school in: ze doen inkopen om te koken, ze gaan er een dag op uit, ze kunnen verschillende stages lopen; ze zitten hiervoor niet aan roosters of lesperiodes vast. Kinderen werken op deze manier bij een supermarkt, een jongen werkt een week bij de radio, weer een ander loopt stage bij een bedrijf voor raamkozijnen, of ze zoeken contact met een architect. |
Na Iederwijs...
Of een school of een onderwijsvorm succesvol is zou niet alleen intern gemeten moeten worden, maar ook in de maatschappij, waar het immers een voorbereiding op is. Iederwijs bestaat nog niet lang. Ondanks ons vertrouwen en de mogelijkheid van bijsturing kunnen we nog niet laten zien dat het werkt op de lange termijn. Daarbij hebben de meeste kinderen die nu op Iederwijs zitten al een tijd van het reguliere onderwijs achter de rug waardoor het werkelijke effect bij kinderen die alleen Iederwijs genieten nog niet zichtbaar is voor wat betreft de langere termijn. Een garantie kunnen we (net als een andere school) niet bieden, wel een omgeving die door samensturing steeds bijgestuurd wordt in wat op dat moment goed is.
“De anderen van andere scholen hadden heel veel uit het hoofd geleerd, maar ik heb geleerd de ondernemer van mijn eigen leven te zijn.” Ex-leerling Pestalozzi-school | De Sudbury Valley School heeft wel meer dan 35 jaar ervaring. Ze hebben onderzoek gedaan wat er van de jongeren terecht is gekomen die na hun achttiende hun leven in de maatschappij zijn gaan leven. Onlangs is er een nieuwe studie uitgebracht (‘ The Pursuit of Happiness’) die de uitkomsten nog eens bevestigt. Velen zijn gaan studeren op hogere scholen en universiteiten. Als ze zich daar aanmelden blijkt dat ze met open armen ontvangen worden. Het blijkt eerder voordelig te zijn om van een dergelijke school komen. Ze weten waar ze voor kiezen, ze zijn verantwoordelijk en zeer gemotiveerd. Anderen zijn direct aan het werk gegaan. Zij zijn terecht gekomen bij allerlei soorten beroepen zoals managers, automonteurs, musici, kunstenaars, handelaars, ingenieurs, ontwerpers. Niemand heeft ongeschoold werk. Er worden in vergelijking met afgestudeerden van andere scholen relatief meer eigen bedrijfjes opgezet.
|
Dezelfde ervaringen gelden voor de ex-leerlingen van de Pestalozzi-school in Equador.
De overgang naar de maatschappij buiten de school werd door hen niet als probleem ervaren:
De overgang van een school waar je kon doen wat je wilde, naar het werk met zijn regels en eisen bleek ook geen probleem: “Mijn vrijheidsgevoel is zo sterk dat ik het ervaar als een inwendige ruimte waarin ik vrij ben – ook als ik op mijn werk onder grote druk sta, of te maken heb met een onaangename baas. En verder kan ik het goed vinden met mijn collega’s. Ik vind het niet moeilijk grenzen te stellen zonder anderen te beledigen. Overal waar ik ervaringen wil opdoen ben ik in korte tijd de beste werknemer, omdat ik alles wat op mijn weg komt zo goed mogelijk wil doen. Dat ben ik aan mijzelf verplicht en dat doet geen afbreuk aan mijn levenslust.”
Kinderen kiezen de werksituatie waarbij ze zich prettig voelen. Als het niet werkt gaan ze op zoek naar mogelijkheden om deze situatie te verbeteren. In de praktijk blijkt dat ook kinderen van Iederwijs juist heel verantwoordelijk met hun baantje omgaan omdat ze er bewust voor gekozen hebben.
Mensen die deze scholen doorlopen weten wat ze willen, maken een duidelijke keuze, staan meer open en hebben meer zelfvertrouwen.
Het blijkt in de praktijk overduidelijk dat een dergelijke vorm van onderwijs geen negatieve invloed heeft op de mogelijkheden die je in de maatschappij hebt.
Wij zien deze houding en resultaten bevestigd in de ervaringen die we al wel hebben: kinderen die bewust kiezen voor een vervolgschool en daar hard aan werken, kinderen die slagen voor een toelatingsexamen, kinderen die verantwoordelijk met hun stage omgaan en een jongere die zonder diploma wordt aangenomen omdat het intake-gesprek zeer veel indruk maakt.
