Het idee dat kinderen hun eigen levensweg vorm kunnen geven is wereldwijd al jarenlang aan het groeien. In de loop van de geschiedenis zijn er diverse scholen geweest die vanuit een dergelijk uitgangspunt werkten. Ook in Nederland begon er iets te veranderen.
“Tobbe zocht wat spullen bij elkaar en begon. Hoe een school er precies uitzag wist hij niet Maar dat gaf niet Want als je hem zelf bouwde Mocht je dat zelf weten.” Uit: “Het schoolreisje” Tjibbe Veldkamp en Philip Hofman | Eind 90-er jaren werd in Loenen de particuliere school voor in vrijheid leren ‘Tresore’ opgericht, later gesplitst in ‘Wonderwijs’ en ‘Aventurijn’. Tresore was een inspiratiebron voor onder andere Eefke Eijgenstein en Bas Rosenbrand. Als leerkrachten uit het reguliere onderwijs waren zij op zoek naar hoe een school vorm te geven waarin ze de behoeften van de kinderen konden volgen. Ze liepen er in hun werk in het onderwijs tegenaan dat ze kinderen niet konden bieden wat ze graag zouden willen. Vier jaar lang bespraken zij en onderzochten zij met anderen hoe zij het wel zouden willen. Geïnspireerd door hun eigen ervaringen in hun werk met kinderen op school en de jarenlange ervaring van o.a. Greenberg en Rebeca en Mauricio Wild, vertaalden zij dit in een eigen concept: Iederwijs. Ze werden later bijgestaan door Jochem van der Padt en Yolanda Eijgenstein. Er werd een pand in Schoonhoven gevonden. In februari 2002 werd de droom werkelijkheid: Iederwijs was begonnen. Er kwam veel belangstelling van de landelijke pers voor dit idee. |
| De media zorgde ervoor dat meer mensen belangstelling kregen om een dergelijke school op te richten. De tijd was blijkbaar rijp. De naam Iederwijs mocht na lang overwegen ook door andere scholen gebruikt gaan worden. Wonderwijs sloot zich aan bij het netwerk, omdat zij zich geheel in de uitgangspunten kon vinden. Er kwam een Iederwijs-school in onder andere Soest, Limmen en Groningen, waarna er meer scholen volgden. |  |
Symposium
In mei 2003 werd een landelijk symposium gehouden met medewerking van onder anderen Luc Stevens, Peter Delahaye, Mimsy Sadofsky van de Sudbury Valley School en Ode. De belangstelling was zeer groot. Er werd tegelijk een landelijke brochure, een landelijke website en een boek van de Sudbury Valley School uitgegeven.
De groei leidde tot landelijke netwerkdagen voor scholen en initiatieven. Door de enorm snelle groei kon er niet genoeg aandacht besteed worden aan de ondersteuning en uitwisseling van de scholen. Een aantal scholen stopten weer, liepen tegen problemen aan die ze niet het hoofd konden bieden en konden niet waar maken wat ze wilden of voor ogen hadden.
Stichting Iederwijs Nederland
Er was behoefte aan coördinatie van contacten met de overheid en de inspectie. In februari 2004 werd Stichting Iederwijs Nederland opgericht om dit te verzorgen. Er kwamen landelijke scholendagen waarin scholen elkaar ontmoetten en dingen besproken werden die op landelijk gebied van belang waren.
Iederwijs is nu uitgegroeid tot een organisatie van zo’n twaalf goed draaiende Iederwijsscholen die met elkaar samenwerken en er zijn verschillende initiatieven die ook een school op willen zetten.
In werkgroepen en als geheel wordt er gewerkt aan de ontwikkeling van Iederwijs. Hieronder vallen bijvoorbeeld thema’s als kwaliteitsontwikkeling, de ontwikkeling van het waarderingskader met de inspectie van het onderwijs, contacten met het bedrijfsleven, besluitvorming binnen de school.
Het spel van Iederwijs, een serieuze zaak
Het was veel mensen in Nederland niet bekend dat je je eigen school op mag zetten. Langzamerhand dreigde de naam Iederwijs in de richting te gaan van de betekenis ‘je eigen school opzetten’. Mensen wilden onder de naam Iederwijs ideeën uitvoeren die heel anders bleken te zijn dan wat wij voor ogen hadden. Of mensen zagen Iederwijs als hét platform voor onderwijsvernieuwing. Ondanks de goede intenties van de mensen die ook vernieuwing in het onderwijs willen, ging dit ten koste van de duidelijkheid binnen Iederwijs maar ook naar buiten toe.
Iederwijs is een school met een bepaalde visie op leren en ontwikkeling. In de loop van de tijd kon door de negatieve terugmelding steeds duidelijker worden verwoord wat er wél met Iederwijs bedoeld werd.
Er is daarom in 2005 een stuk geschreven: ‘Het spel van Iederwijs, een serieuze zaak’ waarin dit verduidelijkt werd. Ieder ontwikkelt en verwerkelijkt zichzelf als hij zichzelf kan zien/horen en begrijpen en een omgeving heeft waarin dit mogelijk is. Dit geldt voor kinderen en volwassenen. Het onderling overleg, de uitvoering en besluitvorming gaan met name over de praktische uitwerking ervan in specifieke situaties.
De visie staat op zich, ons inzicht en begrip van hoe en waarom het werkt groeit met de tijd. De intentie is om te zorgen voor duidelijkheid en een gezonde organisatie met heldere uitgangspunten, waarin ieder een goede plek heeft. Een aantal scholen en initiatieven hebben zich vanuit eigen kracht uit Iederwijs terug getrokken om zelfstandig verder te gaan. Een aantal initiatieven en scholen vielen af. Een enthousiaste groep bleef over. Met deze groep geven we Iederwijs nu verder vorm.
In het komende jaar werken we voor nieuwe initiatieven aan een ondersteunende structuur.
Een gezond systeem
Vanuit de systeem-theorie wordt aangegeven dat een systeem (of organisatie) gezond is als aan drie basisvoorwaarden is voldaan:
- als er verbinding is tussen de delen,
- als er een (energetische) ordening is, met een plek die voor iedereen goed voelt
- als er balans is tussen geven en ontvangen.
In één woord gaat het over erkenning van dat wat er (energetisch) is, of in nog andere woorden: een organisatie waarin ieder zich gezien, gehoord en begrepen voelt.
We maken zoveel mogelijk gebruik van deze uitgangspunten waar we zoeken naar een organisatievorm die ondersteunend is.
