Iederwijs moet je liggen Trouw, 16 april 2005 Gonny ten Haaft
Een Iederwijs-school moet passen bij de manier waarop je je kinderen wilt opvoeden, zegt Erika Ferwerda (42). "Ik denk dat er ook kinderen en ouders zijn voor wie lederwijs niet geschikt is."
Yngwie Ferwerda (12) baalt dat hij vandaag thuis is. Zijn school, een lederwijs-school in Castricum, is elke woensdag dicht. "Thuis verveel ik me", zegt hij. "Ook de vakanties vind ik een ramp;" Op zijn oude school in Hoorn was dat wel anders. "lk verveelde me, vooral bij rekenen. Vanaf groep vijf meldde ik me liever ziek." In dezelfde periode, nu een paar jaar geleden, was Erika Ferwerda (42), zich voor haar oudste zoon (14) in diverse schoolvormen aan het verdiepen. Hij was 'vastgelopen' op school, waarschijnlijk zo bleek later omdat hij hoogbegaafd is. Een leerplichtambtenaar raadde haar aan bij een lederwijs-school te kijken. Ferwerda had wel eens van lederwijs gehoord. Ze wist dat dit scholen zijn waar het kind zelf kan bepalen wat en wanneer het wat leert, waar de kinderen medebestuurders zijn van de school en waar geen verplichte toetsen zijn. Ze was sceptisch. Als een kind niks wil doen, dan leert het toch ook niks? Voor haar oudste zoon was dit sowieso geen oplossing, wist Ferwerda. Hij had meer begeleiding nodig en doet het nu goed op een school voor hoogbegaafden. Maar voor haar jongste? Ze besloot haar kritische vragen op een informatie-avond te stellen. De antwoorden vond ze intrigerender, beter ook, dan ze had gedacht. "Iederwijs gaat ervan uit dat iedereen, elk kind, wat wil doen. Kinderen willen deel zijn van de maatschappij en realiseren zich, vroeg oflaat, dat ze daar vaardigheden voor nodig hebben. Om tv te kijken, moet je bij ondertiteling kunnen lezen. Als je iets wilt kopen, moetje kunnen rekenen. Kinderen zijn van nature gemotiveerd om te leren, redeneert lederwijs. Ferwerda realiseerde zich dat haar kinderen thuis eigenlijk sneller en meer geleerd hadden dan op school. "Wij stonden bijvoorbeeld paf toen Yngwie op een dag ineens Engels begon te praten. Hoe weet jij dat allemaal?, vroegen wij. Van de tv, zei hij." Om zich verder in lederwijs te verdiepen, besloot ze het boek over de Sudbury Valley school in Amerika, een inspirerend voorbeeld voor Iederwijs, te lezen. "Ik was meteen gegrepen, ineens vielen alle puzzelstukjes in elkaar. Dit is onderwijs dat aansluit op hoe wij zelf met onze kinderen omgaan. Thuis nemen we ook gezamenlijk beslissingen en stellen we gezamenlijk de regels op We luisteren naar elkaar, ieders mening telt." Yngwie, een wat bleke en rustige jongen, luistert aandachtig naar zijn moeder. Ze zitten samen op de nieuwe bank, een showmodel dat ze voor een prikkie kochten. Door de hoge kosten van lederwijs, 300 euro ouderbijdrage per maand, hebben ze moeite rond te komen. Temeer daar de reiskosten hoog oplopen: om Yngwie te halen en te brengen, rijdt Erika liefst vier uur per dag tussen Hoorn en Castricum op en neer. Erika Ferwerda kent meer lederwijs-gezinnen met weinig geld. Ze verzet zich fel tegen het beeld dat lederwijs-ouders elitair zijn. Haar huis illustreert het tegendeel: de ficus komt uit een afvalcontainer, een lekkage wordt opgevangen met een dweil totdat er geld is voor een loodgieter en meubels en kleren zijn bij kringloopwinkels gekocht. Ferwerda's man werkt als productiemedewerker. Erika heeft diverse banen gehad (kleuterjuf in Duitsland, metaalbewerker, office manager, serveerster), steeds zonder diploma's. Ze maakt zich dan ook niet druk dat lederwijs-scholen niet aan de centrale eindexamens meedoen. "Het gaat om je motivatie, daar heb ik het ook altijd mee gered", zegt ze. "Bazen kijken tegenwoordig eerder naar je vaardigheden dan naar je papieren. Ben je zelfstandig, praat je mee? En als het wél om diploma's gaat, bijvoorbeeld als je arts wilt worden, dan kunnen de leerlingen altijd staatsexamen doen. Begeleiders van lederwijs zullen hen daarin begeleiden." Soms vult Yngwie het verhaal van zijn moeder aan. Toen hij nog op zijn oude school zat zou hij dat nooit hebben gedaan, zegt Erika. "Yngwie is socialer geworden. Hij kan beter communiceren." Later geeft Yngwie ditzelfde antwoord op de vraag wat hij oP zijn nieuwe school heeft geleerd. Hij gebruikt wijze bewoordingen voor een 12-jarige. "Ik kan beter met conflicten omgaan, beter contacten maken. Ik durf veel meer, heb een tijdje Engelse les gevolgd en vind het nu weer leuk naar school te gaan." Ferwerda en haar man zijn bijna nog dagelijks verbaasd hoe Yngwie van een stil en teruggetrokkenjongen in een vrolijk en levendig kind is veranderd. Op zijn oude school had hij nauwelijks vrienden. Bij lederwijs al op de eerste dag een paar, hč mam", zegt haar zoon. Toch wil Ferwerda geen kwaad woord over zijn oude school spreken. Haar keuze voor lederwijs,' zegt ze met nadruk, is een positieve. "Iederwijs past bij ons, past bij mijn kind. Ik denk dat er ook kinderen en ouders zijn voor wie lederwijs niet geschikt is. Deze vrijheid en dat is iets anders dan vrijblijvendheid. Dit moet je aankunnen en willen." De ouders moeten volgens Ferwerda volledig achter het concept van lederwijs kunnen staan. "Dat kent niet dat je geen kanttekeningen mag hebben. Integendeel. Ik vind de meeste ouders idealistisch, maar ook kritisch. lederwijs is ook niet het summum; het is vernieuwend onderwijs dat nog jaren nodig heeft om zich verder te ontwikkelen. Dat gold voor montessori en jenaplan ook." Ze ergert zich aan het beeld dat lederwijs alleen kinderen trekt die op andere scholen 'mislukken'. De meer traditionele scholen valt weinig te verwijten. "Ze moeten zich aan honderden regels houden en hebben grote groepen. Op Yngwie's school zijn er voor 27 leerlingen dagelijks vier tot vijf begeleiders. " En die begeleiders, vult Yngwie aan, zijn heel anders dan de docenten op zijn oude school. "Ze willen ook leren van mij. Laatst was er een juf die eten meenam naar een kamer waar je niet mag eten. 'Yngwie', vroeg ze, 'als ik dit nog een keertje doe, wil je me daar dan op wijzen?"
|
||||||||
| site by vincken.net | ||||||||