Volkskrant 4 januari 2002
Margreet Vermeulen
Yolanda Eijgenstein, zakenvrouw van het jaar 1997, is één van de oprichters van een nieuwe particuliere basisschool in het Zuid-Hollandse Schoonhoven. De school, Iederwijs geheten, begint 1 februari met tien leerlingen en twee bevoegde leerkrachten. Volgens de onderwijsinspectie zijn er inmiddels ongeveer twintig privé-basisscholen. Het gros is opgericht uit onvrede met het reguliere onderwijs. Alleen al in 2000 kwamen er drie nieuwe bij.
Eijgenstein vindt dat het reguliere onderwijs te weinig rekening houdt met de verschillen tussen kinderen. ‘Wij vinden dat de interesse van het kind centraal zou moeten staan. Het ene kind is op zijn zesde aan staartdelingen toe. Het andere kind als hij pas tien is.’
De kinderen worden dan ook niet opgedeeld in leeftijdsgroepen. Evenmin staat van tevoren vast welke lesstof er jaarlijks moet worden behandeld. Wel moeten de kinderen aan het einde van de rit tenminste hetzelfde weten als op een gewone basisschool.
De leerkrachten worden betaald door bedrijven die de school permanent financieel ondersteunen. Het schoolgeld van de ouders bedraagt in principe eentiende van hun netto jaarinkomen. ‘Wij willen geen eliteschool worden’, zegt Eijgenstein. ‘De school moet ook voor iemand met een laag inkomen toegankelijk zijn.’
De gemeente Schoonhoven weet niet goed wat het van de nieuwe school moet vinden. ‘We hebben de onderwijsinspectie gevraagd hoe wij hierop moeten reageren,’ zegt A. Arreman, de leerplichtambtenaar van Schoonhoven. De inspectie heeft nog niet geantwoord.
Iedereen in Nederland mag eigen kosten een school beginnen. Pas als de school draait, beslist de inspectie of de school wordt erkend voor de leerplicht. Tot die tijd moeten de leerlingen van de leerplichtambtenaar in hun woonplaats ontheffing krijgen van de leerplicht.
Iederwijs heeft onder meer inspiratie gezocht bij de Utrechtse hoogleraar orthopedagogiek L. Stevens. ‘Dit soort initiatieven zijn hard nodig,’ vindt deze. ‘We hebben een nieuw soort scholen nodig, scholen die dienstbaar zijn aan het kind. Scholen waar kinderen de kans krijgen om te laten zien wat ze wel kunnen. Daarom verleen ik dit initiatief mentale steun.
Volgens Eijgenstein is het de eerste keer dat bedrijven een privé-basisschool financieel ondersteunen door het salaris van leerkracht voor hun rekening te nemen. ‘Daardoor kunnen we van Iederwijs een financieel gezonde school maken zonder een torenhoge bijdrage van de ouders te vragen.’
Eijgenstein hoopt dat het niet bij een extra privé-basisschool blijft. ‘Wij zijn bezig met het opbouwen van een netwerk van privé-scholen, om ouders een alternatief te bieden.’
