1. Waarom is Iederwijs particulier?
Iederwijs is als particuliere school begonnen omdat de regelgeving voor particuliere scholen minder eisend was. Een van de eisen had betrekking op de grootte van de school: minimaal 200 kinderen voor een basisschool en 750 voor een school voor voortgezet onderwijs. Door te kiezen voor een particuliere school konden we een begin maken en op deze manier laten zien dat Iederwijs werkt en hoe het werkt. Iederwijs is overigens de goedkoopste particuliere school in Nederland.
De intentie is dat Iederwijs bekostigd wordt door de overheid, zodat Iederwijs voor meer mensen toegankelijk wordt. Voorwaarde is dat we onze eigen visie in de praktijk kunnen blijven brengen. Hier wordt hard aan gewerkt.
2. Is Iederwijs een elite-school?
Mensen kiezen hun eigen school. De meeste mensen kiezen in eerste instantie voor de school in de buurt. Anderen kiezen voor een meer specifieke onderwijsvorm, zoals een Jenaplansschool, een brede school, een Vrije School of voor Iederwijs. In die zin is Iederwijs voor een bepaalde groep, net als de andere scholen.
Iederwijs is voor mensen die kiezen voor deze vorm van vrijheid en die erop vertrouwen dat hun kinderen hun eigen leven kunnen vormgeven. Niet iedereen kiest ervoor om zijn kind deze vrijheid te geven. In dat geval is het beter een vorm te kiezen die aansluit bij de eigen ideeën.
De mensen die hun kinderen nu naar Iederwijs laten gaan, zijn niet persé mensen met veel geld. Het zijn over het algemeen mensen met modale inkomens, die dit onderwijs voor hun kind blijkbaar zo belangrijk vinden dat ze er voor kiezen hun geld aan het onderwijs van hun kinderen te besteden. Er zijn Iederwijs-scholen die ouders hebben met een bijstandsuitkering.
Vanuit verschillende groepen in de samenleving ontstaat steeds meer belangstelling voor wat we doen binnen Iederwijs. Zij zien de mogelijkheden om hun kinderen ook te laten groeien in zelfvertrouwen.
3. Wat als een kind dat op Iederwijs zit naar een andere school gaat?
In de praktijk hebben we er nog niet veel ervaring mee, maar de ervaringen die we wel hebben laten zien dat de aansluiting zonder veel problemen verloopt, als het de keuze is van het kind of als het kind begrijpt waar het voor is. Vaak wordt er niet voor een strikt klassikale school gekozen, maar een school met een meer individueel gerichte benadering. Als het kind bij moet komen met de leerstof van de school is dit vaak snel bijgewerkt, mede door de individuele aanpak.
De ervaring is ook dat kinderen hun eigenwaarde niet meer koppelen aan de prestaties die ze leveren. Het is niet “Ik ben minder waard omdat ik niet goed kan rekenen”, maar: “Ik ben mijzelf en ik kan niet goed rekenen.”
4. Hoe is de aansluiting met het voortgezet onderwijs?
Iederwijs is een school voor kinderen van vier tot achttien jaar. Dit betekent dat kinderen op Iederwijs kunnen blijven als ze de leeftijd hebben om naar het voortgezet onderwijs te gaan.
Het basisprincipe van Iederwijs is dat je iets gaat leren als je het nodig hebt. Als je naar een vervolgopleiding wilt gaan betekent dit dat je aan je aan de begineisen van die opleiding moet voldoen om daar aangenomen te worden. Wat deze eisen zijn, verschilt per school. Op MBO’s en sommige HBO’s kun je met een portfolio worden toegelaten, soms is een toelatingstest genoeg, voor een Universiteit kan een Staatsexamen handig zijn.
Als het kind weet waarvoor het moet en van binnenuit gemotiveerd is, kan het de dingen die het nog moet leren zeer snel leren.
In Nederland hebben we nog geen uitgebreide ervaring met kinderen die naar een andere school zijn gegaan. De ervaringen in het buitenland zijn positief. De studenten hebben in onderwijs dat vergelijkbaar is met Iederwijs hun zelfvertrouwen behouden. Ze hebben geleerd zelfstandig te werken, nemen hun verantwoordelijkheid, hebben al geleerd dat ze waardevol zijn. Als ze weten waar ze het voor doen, willen ze het doen op een voor hen effectieve manier.
Ervaring op Sudbury Valley laat zien dat vrijwel alle studenten die naar een Universiteit willen, op de Universiteit van hun eerste keuze aangenomen worden.
